Halk arasında küretaj olarak bilinen diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme (SRP), periodontitis tedavisinin temelini oluşturan, rutin diş temizliğinden çok daha kapsamlı bir işlemdir. Diş eti altındaki ceplerde biriken diş taşı ve bakteri toksinleri temizlenir; kök yüzeyi, diş etinin yeniden tutunabileceği pürüzsüz bir hale getirilir. Kliniğimizde küretaj, periodontoloji uzmanımız tarafından lokal anestezi altında, hasta konforu gözetilerek uygulanır.
Küretaj nedir, rutin temizlikten farkı ne?
Rutin diş taşı temizliği, diş eti seviyesinin üzerindeki plak ve diş taşını hedefler; küretaj ise diş eti çizgisinin altına, periodontal ceplerin derinliklerine iner. Periodontitiste bakteriler diş eti altındaki kök yüzeylerine yerleşir ve bu bölgeye fırça, diş ipi ya da standart temizlik ulaşamaz.
Küretaj bu nedenle periodontitisin cerrahi olmayan tedavisinde temel yöntem kabul edilir: hastalığın kaynağına, yani cep içindeki diş taşına ve bakteri birikimine doğrudan müdahale eder.
İşlem nasıl yapılır?
İşlem birbirini tamamlayan iki adımdan oluşur. İlk adım diş taşı temizliğidir (scaling): ultrasonik cihazlar ve hassas el aletleri (küretler) kullanılarak hem dişin görünen kısmındaki hem de diş eti altındaki kök yüzeylerinde biriken tüm plak ve sertleşmiş diş taşı titizlikle uzaklaştırılır.
İkinci ve daha kritik adım kök yüzeyi düzleştirmedir (root planing): kök yüzeyine sinmiş bakteri toksinleri ve pürüzlü tabaka giderilerek yüzey pürüzsüz, sert ve temiz hale getirilir. Bakteriler pürüzsüz yüzeylere tutunmakta zorlandığı için bu adım, iyileşen diş etinin dişe yeniden sıkıca yapışabilmesi için biyolojik olarak uygun bir ortam sağlar. Diş eti altında çalışıldığından işlem lokal anestezi altında yapılır ve genellikle ağız birkaç seansa bölünerek tamamlanır.
Antibiyotik desteği gerekir mi?
Çoğu vakada titizlikle uygulanan küretaj tek başına yeterlidir. Ancak inatçı veya ilerlemiş bazı vakalarda, mekanik temizliğin etkinliğini artırmak için yardımcı antimikrobiyal tedaviler değerlendirilebilir: doğrudan cep içine uygulanan lokal ajanlar ya da yalnızca seçilmiş durumlarda düşünülen sistemik antibiyotikler.
Bu kararlar; enfeksiyonun yaygınlığı, hastalığın seyri ve genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak periodontoloji uzmanımız tarafından vaka bazında verilir. Antibiyotik direnci riski nedeniyle bu destek tedavileri yalnızca gerçekten gerekli görülen durumlarda tercih edilir.
İşlem sonrası ve yeniden değerlendirme
Küretaj sonrasında ilk günlerde hafif hassasiyet olabilir; yumuşak gıdaların tercih edilmesi ve önerilen bakım rutinine uyulması iyileşmeyi destekler. Tedavinin en önemli tamamlayıcısı, evde sürdürülen doğru fırçalama ve arayüz temizliğidir.
Yaklaşık 4-6 hafta sonra yapılan kontrol seansında cep derinlikleri yeniden ölçülür ve iyileşme yanıtı değerlendirilir. Birçok hastada cep derinliklerinde azalma ve kanamada gerileme gözlenir; derin ceplerin sebat ettiği bölgelerde ise cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Tedavi adım adım
Cep haritasının çıkarılması
Periodontal sondalama ve röntgenle hangi bölgelerde derin cepler olduğu belirlenir; seans planı yapılır.
Lokal anestezi
Çalışılacak bölge uyuşturulur; işlem boyunca hasta konforu gözetilir.
Diş taşı temizliği
Ultrasonik cihazlar ve küretlerle diş eti üstü ve altındaki tüm diş taşı birikintileri uzaklaştırılır.
Kök yüzeyi düzleştirme
Kök yüzeyindeki toksinler ve pürüzlü tabaka giderilir; yüzey, diş etinin yeniden tutunmasına uygun hale getirilir.
Kontrol ve değerlendirme
4-6 hafta sonra cep derinlikleri yeniden ölçülür; iyileşme yanıtına göre idame bakımı veya ek tedavi planlanır.
